تاریخچه ی بالاست الکترونیکی

برای اولین بار در امریکا در سال ۱۹۸۶ بود که نسل اولیه بالاست الکترونیکی به بازار ارایه شد. اما ۹ سال طول کشید تا بالاست الکترونیکی بتواند گوی سبفت را از راه انداز های نسل قدیمی برباید و برای اولین بار در سال ۱۹۹۵ بود که ارزش دلاری فروش بالاست الکترونیکی از راه انداز های قدیمی پیشی گرفت و درسال ۲۰۰۲ بودکه ۵۷ درصد تعداد و ۶۹ درصد ارزش بازار راه انداز به بالاست الکترونیکی اختصاص یافت. در سال ۲۰۰۵ نیز کمیسیون انرژی امریکا با ابلاغ قانون  ۱۰ CFR PART 430 استفاده از بالاست الکترونیکی را اجباری کرد و در سال ۲۰۱۰ تولید بالاست القایی ممنوع شد.

 

 

 

طبق پیش بینی های انجام شده در این قانون طی یک دوره ۲۵ ساله با استفاده از بالاست الکترونیکی میزان انرژی صرفه جویی شده بین ۲۰/۱ تا ۳۲/۲ quad خواهد بود. همچنین این صرفه جویی در مصرف انرژی موجب کاهش تولید دی اکسید کربن به میزان ۱۱ تا ۱۹ میلیون متر مکعب، کاهش   تولید Nox به میزان ۳۴ تا ۶۰ هزار مترمکعب خواهد بود. ارزش دلاری صرفه جویی طی این دوره زمانی معادل ۴۲/۱ تا ۶۰/۲ میلیارد دلار خواهد بود.

 

این روند تغییر ، در تمامی کشورهای دنیا در حال انجام است . در کشورهای اروپایی استانداردهای ویژه و بسیار سخت گیرانه برای بالاست های الکترونیکی در نظر گرفته شده است . همانطور که می دانید یکی پارامترهای مهم یک بالاست الکترونیکی ضریب توان می باشد. در بالاست های القایی ضریب توان چیزی در حدود ۰٫۵ می باشد ، که با قرار دادن یک خازن ( ویا یک بانک خازنی برای تعداد زیادی بالایت القایی )  این مشکل را تاحدود زیادی برطرف کرد . در بالاست های الکترونیکی نیز این عامل وجود دارد ولی اما به شکلی متفاوت در بالاست های القایی  بار کاملا القایی در شبکه وجود دارد اما در بالاست های الکترونیکی این بار به یک بار  خازنی تغییر شکل داده است .

برای از بین بردن این مشکل از بالاست هایی با پاور فاکتور بالا استفاده می شود . در این نوع از بالاست ها نوعی مبدل DC به DC وجود دارد ( مبدل بوست ) که این مشکل را بر طرف می کند .

 

همینطور که در شکل بالا می بینید ، شکل سمت راست ولتاژ-جریان یک بالاست الکترونیکی بدون اصلاح کننده ضریب توان و در سمت چپ شکل ولتاژ-جریان ورودی با مدار اصلاح کننده ضریب توان را نشان می دهد . بالاستی که تقریبا این شکل موج جریان -ولتاژ ورودی را داشته باشد می توان گفت که میزان پاور فاکتور آن بسیار مناسب است ( نزدیک به ۱ ) .

البته این نوع بالاست ها به نسبت دارای قیمت ۲ تا ۳ برابری نسبت به بالاست های بدون PFC  می باشند ، به همین دلیل هم هست که کمتر مورد توجه قرار گرفته اند . استفاده از بالاست هایی با پاورفاکتور بالا در کشورهای صنعتی اجباری می باشد ولی متاسفانه در کشور ما هیچ نظارتی برای تولید این محصولات نمی باشد . حتی در بسیاری موارد اصلا تعریفی برایش وجود ندارد تا نظارتی استاندارد برای آن درنظر گرفت .